Per jaar wordt er in Nederland bij ruim 11.700 vrouwen borstkanker vastgesteld. Dat is gemiddeld één op de negen vrouwen die geconfronteerd wordt met deze ingrijpende ziekte. Ook mannen kunnen borstkanker ontwikkelen, al komt dit veel minder vaak voor. Oktober is uitgeroepen tot borstkankermaand met allerlei activiteiten en acties
Na de diagnose wordt er een behandelingstraject opgesteld afhankelijk van de soort tumor, mate van kwaadaardigheid, waar deze zich bevindt en wat de patiënt zelf wil en aankan (leeftijd). Dit kan een operatie, borstbesparend of een gehele amputatie zijn eventueel gecombineerd met chemotherapie, bestraling en/of hormoontherapie. Dit kan een zwaar traject zijn met grote gevolgen de patiënt en hun omgeving.

Bij de operatie wordt er naast (een deel van) de borst, meestal ook één of meerdere lymfeklieren in de oksel verwijderd. Deze klieren hebben een functie bij het afvoeren van lichaamsvocht uit de arm, deel van de borstkast en een deel van de rug. Als een groot aantal van deze klieren en lymfebanen verwijderd of beschadigd worden en het gebied ook nog bestraald wordt kan het zijn dat het vocht uit het betreffende gebied niet goed weg kan. Hierdoor wordt het gebied, en met name de arm, dikker. Dit noemt men lymfoedeem. Dit hoeft niet direct na de operatie te ontstaan, maar kan zich ook jaren later ontwikkelen. Lymfoedeem is chronisch en zal dus nooit helemaal over gaan, maar is in de meeste gevallen goed te behandelen door oedeemtherapie toe te passen.

Andere gevolgen van de operatie kunnen bewegingsbeperking van de schouder en zenuwpijn (soms fantoompijn) zijn. De schouder kan goed soepel gehouden worden door oefeningen. Helaas is zenuwpijn vaak chronisch, al kan het uitdoven na een aantal maanden tot jaren.
Therapieën als chemotherapie en bestraling zijn er op gericht de sneldelende tumorcellen te doden. Het is effectief, maar er zijn meer structuren in het lichaam die zijn opgebouwd uit sneldelende cellen, zoals de huid en de haren. Het gevolg bij chemotherapie kan dus bijvoorbeeld haarverlies en een droge huid zijn. Dit is niet bij elke chemo soort het geval. Ook inwendig kan het gevolgen hebben. De bekendste bijwerking is misselijkheid en braken. Bij bestraling ontstaat vaak schade aan het bestraalde gedeelte van de huid, die zich voor het grootste gedeelte herstelt na de behandeling. Bij beide geldt dat vermoeidheid een veel gehoorde klacht is.
Hormoontherapie wordt gegeven als blijkt dat de tumor reageert op hormonen van het lichaam. Door deze therapie kan het ontstaan en de groei van een tumor gestopt of vertraagd worden. Tamoxifen® en Arimidex® zijn de bekendste middelen. Het moet over het algemeen langdurig gebruikt worden en kunnen (tijdelijk) overgangsachtige bijwerkingen zoals opvliegers en overmatig transpireren geven.

Tegenwoordig bestaan er in veel ziekenhuizen de zogenaamde mammapoli’s. In zo’n poli werken alle betrokken disciplines samen om patiënten snel te diagnosticeren en te behandelen. De mammacare verpleegkundigen zorgen voor een intensieve begeleiding en zij organiseren allerlei activiteiten soms in samenwerking met verschillende stichtingen.

Op vrijdag 20 oktober 2006 van 18.45 tot 22.00 uur organiseert het ziekenhuis Rivierenland een thema-avond Kanker… en nu verder, voor patiënten en hun naasten. Er zijn informatieve stands te bezoeken en verschillende workshops te volgen. U kunt zich hiervoor aanmelden vóór 16 oktober 2006 van maandag t/m donderdag  tussen 10.00-12.00 uur en 14.00-16.00 uur op het nummer
0344-674258. Helaas komt deze editie van Zicht op… pas uit op 16 oktober, maar u kunt het nog proberen. Toegang is gratis.
Salina van de Groenekan, Huid- en Oedeemtherapeut